Na tę dekadę przypada rozkwit folku góralskiego, któremu ze względu na tematykę numeru chcemy dedykować osobny tekst. Prócz nurtu wiodącego, za jaki możemy uznać szczególne zainteresowanie krajami słowiańskimi i folklorem rodzimym (co zostało opisane w poprzednim numerze „Pisma Folkowego”), rozwija się nadal muzyka inspirowana kulturą celtycką i andyjską. Wiele góralskich tradycji związanych jest ze świętami. W tym odcinku opis bogatych tradycji zbójnickiego folkloru, z którego czerpali twórcy, pisarze m.in.

Architektura podhalańska

• Tradycyjna kuchnia góralska to przede wszystkim niepowtarzalny smak, który nie zmienia się od wieków.
• Na początku XIX wieku w kapelach góralskich zaczęło występować czterech muzykantów, z których najważniejszy – pryma – grał na skrzypcach melodię prowadzącą.
• – prymisty, który gra melodię prowadzącą na skrzypcach lub gęślach (rodzaj ludowych skrzypiec), może on zastąpić każdego muzyka w zespole,
• Górali żywieckich, babiogórskich (Orawianie), podhalańskich i pienińskich oraz górali ruskich.

Ta część historii folku w Polsce, która przypada na koniec XX wieku, prezentuje się niezwykle kolorowo. Dzięki temu możemy lepiej dopasować stronę internetową do potrzeb użytkowników oraz rozwijać naszą ofertę. Dzięki nim możemy mierzyć i poprawiać wydajność naszej strony. Dzięki nim możemy ulepszyć usługi oferowane za jej pośrednictwem, na przykład dostosowując je do wyborów użytkownika. W tej niewielkiej miejscowości górale wciąż kultywują dawne tradycje.

Warto zwrócić uwagę na rzemiosło góralskie, które jest nieodłącznym elementem kultury regionu. Posłuchasz także naszych góralskich opowieści i legend, które przeniosą Cię w dawny świat podhalańskiej kultury. Mamy dla Ciebie wyjątkową propozycję – wycieczkę z góralskim folklorem w tle, podczas której pokażemy Ci autentyczne Podhale, pełne tradycji, muzyki i gościnności. Do wciąż żywej tradycji góralskiej zaliczamy także sztukę ludową.

Muzyce góralskiej nieodłącznie towarzyszy taniec. Nie można zapomnieć o gastronomii, która jest integralną częścią góralskiej kultury. „Festiwale są jak okna do duszy góralskiej kultury” – mówi jeden z lokalnych artystów. To doskonała okazja, aby zobaczyć na żywo góralskie tańce, posłuchać muzyki i spróbować lokalnych potraw.

Co warto spróbować w góralskiej kuchni?

Na początku XIX wieku w kapelach góralskich zaczęło występować czterech muzykantów, z których najważniejszy – pryma – grał na skrzypcach melodię prowadzącą. Wśród kultywowanej wciąż tradycji znajdują się tańce góralskie. A zatem, rękodzieło typowe dla Podhala możemy uznać za folklor góralski. Dzięki swojej odrębności i podtrzymaniu rodzimych tradycji, folklor góralski jest ciekawą atrakcją turystyczną.

Gwara góralska jest akurat takim elementem, o którym nie można zbyt wiele napisać – najlepiej posłuchać jej samemu. Warto jednak zaznajomić się choćby z jego podstawami, aby podczas pobytu w Tatrach móc ze zrozumieniem i świadomością oglądać i doświadczać podhalańskiej kultury na żywo. Fuzja motywów góralskich z afrykańskimi i reggae dokonuje się za sprawą instrumentów perkusyjnych. Prócz góralskich skrzypiec i śpiewu posługiwano się współczesnym instrumentarium (gitara basowa, gitara, saksofon tenorowy, perkusja). XX wieku współpracowała z zespołami góralskimi działającymi pod patronatem Związku Podhalan, co zaowocowało partią Jadwigi w operze „Jadwisia spod Regli” Juliana Reimschüssla.

Kultura góralska – tradycje i zwyczaje regionu

Kultura góralska w Zakopanem to odzwierciedlenie wieków tradycji i zwyczajów, które zakorzeniły się w życiu górali. Oprócz tradycji i folkloru, Zakopane oferuje również wiele innych atrakcji kulturalnych. Zakopane jest również znane z pięknego rzemiosła i rękodzieła góralskiego. Muzyka i taniec góralski są nieodłącznymi elementami kultury Zakopanego. Stroje góralskie są integralną częścią kultury Zakopanego. Podstawowe elementy sztuki góralskiej, to przede wszystkim rzeźba, snycerstwo, haft i malarstwo na szkle.

Jest to jeden z najbardziej charakterystycznych elementów podhalańskiej kultury, po którym szybko można poznać, czy ma się do czynienia z prawdziwym góralem. Kultura i folklor górali podhalańskich jest bardzo obszernym i interesującym tematem. Góralski Karnawał w Bukowinie Tatrzańskiej to spotkanie z autentyczną tradycją, muzyką, tańcem i śpiewem –  wydarzenie, które co roku przyciąga zarówno miłośników folkloru, jak i turystów goszczących pod Tatrami.

Lata 90. XX wieku. Folk góralski

Druga połowa sierpnia w Zakopanem to wyjątkowy czas pełen kultury ludowej górskich rejonów Polski i całego świata. Co więcej, kultura góralska odgrywa ważną rolę w przyciąganiu turystów i promowaniu Zakopanego jako wyjątkowego i atrakcyjnego celu podróży. Kultura góralska jest integralną częścią tożsamości regionu Zakopanego. Dzisiaj kultura góralska jest nie tylko źródłem dumy dla mieszkańców, ale także magnesem przyciągającym turystów z całego świata.

Górali w Polsce możemy podzielić na górali polskich, do których zaliczamy m.in. W Zakopanym oraz w innych okolicznych miastach spotkamy się z licznymi muzeami, w których można poszerzyć swoją wiedzę na temat kultury podhalańskiej. Przy złej pogodzie na pewno warto zainteresować się właśnie góralskim folklorem. W góralskich karczmach spotkamy się również z gołąbkami, bigosem, kotletami jagnięcymi, potrawami z ryb i dziczyzny oraz oczywiście motyw gór w literaturze z regionalnym piwem. Przejawem folkloru mogą być także regionalne kulinaria. Wiele góralskich piosenek powstało właśnie w trakcie wykonywania codziennych obowiązków.

Folklor góralski – czym wyróżnia się Zakopane i Podhale?

Dodatkowo, gwara podhalańska ma duży związek ze staropolskim językiem. W Zakopanym i na terenie Podhala spotkamy się z gwarą podhalańską. Tradycyjna kuchnia góralska to przede wszystkim niepowtarzalny smak, który nie zmienia się od wieków. Jako prowadzący miał za zadanie dobór muzyki, którą następnie odgrywał na skrzypcach. Kapela góralska składała się głownie z czterech grajków.

Na co zwrócić uwagę w rzemiośle góralskim?

Brała udział w nagraniach płyty formacji Zokopiany oraz współpracowała z takimi grupami jak Brathanki, Skaldowie, Golec uOrkiestra oraz muzykami jak Maryla Rodowicz, Irena Santor czy Marek Grechuta. W zespole grają sami górale, co wpłynęło na częstotliwość muzykowania i efekty w postaci płyt. Przełom XX i XXI wieku stał się czasem boomu spowodowanego fuzjami, jak przykładowo w zespole Brathanki. Należy podkreślić, że muzycy jednocześnie pielęgnują tradycyjne muzykowanie, za co są stale nagradzani na festiwalach i konkursach muzyki tradycyjnej. Dzięki temu polska muzyka tradycyjna zyskała miejsce w nurcie world music. Za pierwsze przejawy poszukiwań na kanwie własnej tradycji można uznać działalność muzykującej od pokoleń rodziny Trebuniów-Tutków z Białego Dunajca (udokumentowane muzykowanie od 1925 roku!).